Οδηγός · Τόμος II

Η ακοή, από μέσα προς τα έξω

Μια προσεκτική περιήγηση στο όργανο που ποτέ δεν ησυχάζει: τι κάνει το αυτί κάθε στιγμή, πώς συνεργάζεται με τον εγκέφαλο, γιατί η αντίληψη του ήχου είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή φυσική διαδικασία.

Έξω αυτί

Πτερύγιο και ακουστικός πόρος. Συλλέγει και κατευθύνει τα ηχητικά κύματα προς την τυμπανική μεμβράνη.

Μέσο αυτί

Σφύρα, άκμων και αναβολέας. Ενισχύουν μηχανικά τη δόνηση και τη μεταφέρουν στο εσωτερικό αυτί.

Έσω αυτί

Ο κοχλίας με τα τριχωτά κύτταρα, υπεύθυνος για τη μετατροπή της δόνησης σε ηλεκτρικό σήμα.

Η διαδρομή ενός ήχου σε δέκατα του δευτερολέπτου

Όταν κάποιος προφέρει το όνομά σας μέσα σε ένα γεμάτο καφενείο της Πλάκας, ο ήχος ταξιδεύει ως πίεση αέρα μέχρι το πτερύγιο σας. Σε λιγότερο από είκοσι χιλιοστά του δευτερολέπτου, ξεκινά μια αλυσιδωτή διαδικασία που ολοκληρώνεται με την αναγνώριση της φωνής, του τόνου και της συναισθηματικής φόρτισης πίσω από αυτήν.

Η τυμπανική μεμβράνη δονείται με ακρίβεια χιλιοστού του χιλιοστού. Τα τρία οστάρια του μέσου αυτιού πολλαπλασιάζουν τη δόνηση με τρόπο που ο μηχανικός μηχανισμός μοιάζει με μινιατούρα μοχλικού συστήματος. Στο εσωτερικό του κοχλία, ένα υγρό μέσο κινείται όπως κινείται η θάλασσα μέσα σε ένα κοχύλι.

Τα τριχωτά κύτταρα, οι πιο ευαίσθητοι μάρτυρες

Πάνω στη μεμβράνη του κοχλία βρίσκονται περίπου δεκαπέντε χιλιάδες τριχωτά κύτταρα. Καθένα από αυτά είναι συντονισμένο σε συγκεκριμένη συχνότητα. Όταν ένα τριχωτό κύτταρο καταστραφεί, δεν αναγεννιέται. Η απώλεια συγκεκριμένων συχνοτήτων είναι, στην ουσία, ο τρόπος με τον οποίο το αυτί μας θυμίζει τι έχει βιώσει.

Ο εγκέφαλος ως πραγματικός ακροατής

Το αυτί συλλαμβάνει. Ο εγκέφαλος ακούει. Στον ακουστικό φλοιό αναγνωρίζονται μοτίβα, αποδίδεται νόημα και ξεχωρίζει η ομιλία από τον περιβαλλοντικό θόρυβο. Αυτή η ικανότητα ονομάζεται κεντρική ακουστική επεξεργασία και επηρεάζεται από τον ύπνο, τη συγκέντρωση και τη γενικότερη γνωστική κατάσταση.

Ακουομετρικός εξοπλισμός
Συχνότητες & ένταση

Πώς διαβάζουμε ένα ακουόγραμμα

Ο οριζόντιος άξονας του ακουογράμματος δείχνει συχνότητες από 125 Hz (πολύ χαμηλά) έως 8000 Hz (πολύ υψηλά). Ο κάθετος άξονας μετρά την ένταση σε ντεσιμπέλ.

  • 0–25 dBΦυσιολογική ακοή
  • 26–40 dBΉπια απώλεια — δυσκολία σε ψιθύρους
  • 41–55 dBΜέτρια απώλεια — δυσκολία σε κανονική ομιλία
  • 56–70 dBΜετρίως σοβαρή απώλεια
  • 71–90 dBΣοβαρή απώλεια
  • 91+ dBΠολύ σοβαρή απώλεια

Επτά πράγματα που ίσως δεν γνωρίζατε για την ακοή

01

Το ανθρώπινο αυτί αντιλαμβάνεται συχνότητες από 20 Hz έως 20.000 Hz, αλλά αυτό το εύρος μικραίνει φυσιολογικά μετά τα 30.

02

Ο κοχλίας έχει το μέγεθος ενός μπιζελιού, αλλά περιέχει πάνω από 25.000 νευρικές απολήξεις.

03

Ακούμε καλύτερα ένα συγκεκριμένο πρόσωπο μέσα σε θόρυβο όταν εστιάζουμε σε αυτό με τα μάτια.

04

Η ακουστική μνήμη αρχίζει να σχηματίζεται ήδη από την ενδομήτρια ζωή.

05

Στον ύπνο, ο εγκέφαλος συνεχίζει να επεξεργάζεται τους ήχους και επιλέγει ποιοι θα μας ξυπνήσουν.

06

Το νεογνό αναγνωρίζει τη φωνή της μητέρας μέσα στις πρώτες ώρες της ζωής του.

07

Η αντίληψη της κατεύθυνσης του ήχου βασίζεται σε μικροδιαφορές της τάξης των μικροδευτερολέπτων.

08

Η κούραση μετά από μια ομιλία σε θορυβώδες περιβάλλον είναι κυρίως γνωστική, όχι ακουστική.